{"id":7116,"date":"2018-08-06T11:39:01","date_gmt":"2018-08-06T08:39:01","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/"},"modified":"2024-04-27T12:13:20","modified_gmt":"2024-04-27T09:13:20","slug":"bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/","title":{"rendered":"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault"},"content":{"rendered":"

\"\"\u00abCinselli\u011fin Tarihi adl\u0131 eserinizin birinci cildi 1976\u2019da yay\u0131nland\u0131. Ne oldu\u011fumuzun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u00adda cinselli\u011fin akl\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 temel bir gereklilik oldu\u00ad\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u00bb
\n\u2014 Ben\u2019e \u00f6zg\u00fc tekniklere ili\u015fkin sorunlarla, cin\u00adsellikle oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazla ilgili oldu\u011fumu s\u00f6ylemeliyim… Cinsellik s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey.
\n\u00abEski Yunanl\u0131lar da onunla pek ilgilenmemi\u015f\u00adler sanki.\u00bb
\n\u2014 Do\u011fru. Bu onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir soru de\u011fildi, \u00f6rne\u011fin, beslenmenin ve g\u0131da rejiminin yeri konu\u00adsunda s\u00f6yledikleriyle k\u0131yaslay\u0131n. Yiyeceklerin her\u015feyden \u00f6nemli oldu\u011fu bir d\u00f6nemden \u2014ki eski Yu\u00adnanl\u0131larda hep varolmu\u015f bir kayg\u0131d\u0131r\u2014 cinsellikle ilgilenmeye y\u00f6nelinen d\u00f6neme giden \u00e7ok yava\u015f bir s\u00fcreci g\u00f6zlemlemeyi alabildi\u011fine ilgin\u00e7 buluyorum. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ilk zamanlar\u0131nda da yiyecek cinsel\u00adlikten \u00e7ok daha \u00f6nemliydi, \u00f6rne\u011fin ke\u015fi\u015flerin t\u00f6ren\u00adlerinde, sorun yiyecekti, ba\u015fl\u0131ca yiyecek. Sonra Or\u00adta \u00c7a\u011f boyunca yava\u015f bir kayma g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Daha sonra, 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n ard\u0131ndan, cinsellik geliyor.
\n\u00ab.Cinselli\u011fin Tarihi\u2019nin ikinci cildi, \u2018Zevklerin Kullan\u0131m\u0131\u2019 hemen yaln\u0131zca cinsellikten s\u00f6zediyor.\u00bb
\n\u2014 Bu ikinci ciltte, \u00ce.\u00d6. 4. y\u00fczy\u0131lda, Roma \u0130m\u00adparatorlu\u011fu\u2019nun ba\u015flar\u0131ndaki ahl\u00e2k\u00e7\u0131lar\u0131n ve he\u00adkimlerin \u00f6ng\u00f6rd\u00fckleri k\u0131s\u0131tlama ve yasaklama ya\u00adsallar\u0131n\u0131n hemen hemen ayn\u0131na rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6s\u00adtermek istedim. Ama Romal\u0131lar\u0131n bu yasaklar\u0131 ben\u2019e g\u00f6re kayna\u015ft\u0131rma bi\u00e7imlerinin t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 oldu\u00ad\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. San\u0131yorum bunun ba\u015fl\u0131ca ne\u00addeni, b\u00f6ylesi bir eti\u011fin temel amac\u0131n\u0131n estetik olu\u00ad\u015fudur. Her\u015feyden \u00d6nce, b\u00f6ylesi bir etik, yaln\u0131zca bir ki\u015fisel se\u00e7i\u015f sorunuydu. \u0130kincisi, halk\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc; herkes i\u00e7in ge\u00e7erli bir davran\u0131\u015f modeli d\u00fczenlemek s\u00f6zkonusu de\u011fildi. Ni\u00adhayet, bu se\u00e7i\u015f g\u00fczel bir hayat\u0131 ya\u015famak ve ba\u015fka\u00adlar\u0131nda onurlu bir hayat\u0131n an\u0131s\u0131n\u0131 b\u0131rakmak iste\u00adminden kaynaklan\u0131yordu. B\u00f6yle bir eti\u011fin halk\u0131 normalle\u015ftirmek i\u00e7in bir giri\u015fim oldu\u011funun s\u00f6yle\u00adnebilece\u011fini sanm\u0131yorum.
\nSeneka\u2019j\u0131, Plutarkus\u2019u. ve t\u00fcm o yazarlar\u0131 okur\u00adken, bana \u00f6yle geldi ki, ben\u2019e ili\u015fkin, ben\u2019in eti\u011fine, ben\u2019in teknolojisine ili\u015fkin bir dolu sorun ya\u015fan\u00admaktayd\u0131 ve buradan, ben\u2019in eski payen tekno\u00adlojisinin \u015fu ya da bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc \u00fczerinde ayr\u0131 \u00e7a\u00adl\u0131\u015fmalar\u0131n birle\u015fiminden olu\u015fan bir kitap yazma fikri geldi bana.
\n\u00abAd\u0131 ne oluyor?\u00bb
\n\u2014 \u00abBen Deneyimi\u00bb. Cinsellikle ilgili seriden ayr\u0131 olacak bu \u00e7al\u0131\u015fma, ben \u00fczerinde, okuman\u0131n ve yaz\u0131n\u0131n onun olu\u015fumundaki rol\u00fc \u00fczerinde, ben\u2019in sa\u011fl\u0131k deneyimi sorunu \u00fczerinde de\u011fi\u015fik yaz\u0131lardan olu\u015fuyor.
\nAs\u0131l dikkatimi \u00e7eken o ki, Yunan eti\u011finde, in\u00adsanlar ahl\u00e2ki davran\u0131\u015flar\u0131na, etiklerine, kendi ken\u00addilerine ve ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 olan davran\u0131\u015flar\u0131na \u00f6zen g\u00f6stermeyi, din\u00ee sorunlardan daha \u00e7ok \u00f6nem\u00adsiyorlard\u0131. \u00f6ld\u00fckten sonra ne olaca\u011f\u0131z? Tanr\u0131lar nedir? \u0130\u015flerimize m\u00fcdahale ediyorlar m\u0131, etmiyor\u00adlar m\u0131? Bu sorular pek az \u00f6nemliydi, zira eti\u011fe do\u011f\u00adrudan ba\u011fl\u0131 de\u011fillerdi. Etikse, bir me\u015fru sisteme ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildi, \u00f6rne\u011fin, k\u00f6t\u00fc cinsel davran\u0131\u015f\u00adlara kar\u015f\u0131 konmu\u015f yasalar ne \u00e7ok say\u0131dayd\u0131 ne de fazla zorlay\u0131c\u0131yd\u0131. Yunanl\u0131lar\u0131 ilgilendiren, onlar\u0131n as\u0131l temas\u0131, varl\u0131k esteti\u011fi olacak bir eti\u011fin meyda\u00adna getirilmesiydi.
\n\u0130\u015fte ben de, acaba diyorum, bug\u00fcn \u00e7o\u011fumuz eti\u011fin din \u00fczerine kurulu oldu\u011funa inanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve de ahl\u00e2ki ve ki\u015fisel \u00f6zel hayat\u0131m\u0131za m\u00fcdaha\u00adle edecek bir me\u015fru sistemi istemedi\u011fimize g\u00f6re, acaba bug\u00fcnk\u00fc sorunumuz bir bak\u0131ma e\u015f bir so\u00adrun de\u011fil mi? Yak\u0131n zamanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareket\u00adleri, \u00fczerinde yeni bir eti\u011fin kurulu\u015funu temellen\u00addirebilecekleri bir ilke bulmay\u0131 ba\u015faramaman\u0131n s\u0131\u00adk\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7indeler. Bir eti\u011fe ihtiya\u00e7lar\u0131 var ama ben\u2019 in, arzunun, bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n vs., ne oldu\u011funun s\u00f6z\u00fcm ona bilimsel bilgisi \u00fczerine dayal\u0131 bir etikten ba\u015f\u00adkas\u0131n\u0131 bulam\u0131yorlar. Sorunlar\u0131n bu benzerli\u011fi \u00e7ok etkiliyor beni.
\n\u00abYunanl\u0131lar\u0131n \u00e7ekici ve kabul edilebilir bir se\u00ad\u00e7enek sunduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinde misiniz?\u00bb
\n\u2014 Hay\u0131r! Yer de\u011fi\u015ftirici bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aram\u0131yo\u00adrum; bir sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ba\u015fka zamanlarda, ba\u015f\u00adka insanlar taraf\u0131ndan \u00f6nerilmi\u015f olanlar i\u00e7inde bu\u00adlunmaz. Bak\u0131n, benim yapmak istedi\u011fim, \u00e7\u00f6z\u00fcmle\u00adrin tarihi de\u011fil ve i\u015fte bu nedenle \u00abse\u00e7enek\u00bb s\u00f6zc\u00fc\u00ad\u011f\u00fcn\u00fc. kabul etmiyorum; sorunlar\u0131n, sorunsallar\u0131n jenealojisini yapmak isterdim. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, her\u015feyin k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemek de\u011fil ama her yer\u00adde k\u00f6t\u00fcl\u00fck tehlikesi oldu\u011funu s\u00f6ylemek; bu ikisi de ayn\u0131 \u015feyler de\u011fil. E\u011fer her\u015fey tehlikeliyse, o hal\u00adde herzaman yapmam\u0131z gereken bir \u015feyler vard\u0131r. B\u00f6ylece benim tavr\u0131m rehavete de\u011fil, k\u00f6t\u00fcmserli\u011fi d\u0131\u015flamayan bir eylemlili\u011fe g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.
\nBana g\u00f6re her g\u00fcn yapmam\u0131z gereken etiko- politik se\u00e7i\u015f, temel tehlikenin hangisi oldu\u011funu be\u00adlirlemektir.
\n\u00abEski Yunanl\u0131lar\u0131n hayat\u0131 belki d\u00f6rt ba\u015f\u0131 ba\u00ady\u0131nd\u0131r de\u011fildi; yine de H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ezeli \u00f6z\u00e7\u00f6z\u00fcmlemecili\u011fine kar\u015f\u0131 cazip bir se\u00e7enek sunuyor gibi.\u00bb
\n\u2014 Yunan eti\u011fi, t\u00fcm\u00fcyle erkekgil, k\u00f6leli\u011fe yer veren bir topluma ba\u011fl\u0131yd\u0131, o toplum i\u00e7inde kad\u0131n\u00adlar g\u00f6rece a\u015fa\u011f\u0131 yarat\u0131klard\u0131, cinsel hayatlar\u0131 da, evlendikleri zaman, e\u015f olma konumlar\u0131na do\u011fru y\u00f6nlendirilmek durumundayd\u0131.
\n\u00abDemek ki kad\u0131nlar egemenlik alt\u0131ndayd\u0131lar ama e\u015fcinsel a\u015fk hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u015fimdi oldu\u011fundan daha iyi ya\u015fanmaktayd\u0131.\u00bb
\n\u2014 B\u00f6yle san\u0131labilir. Yunan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde gen\u00e7 o\u011flanlarla a\u015fk \u00fczerine yo\u011fun ve \u00f6nemli bir edebi\u00adyat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, tarih\u00e7iler burada \u00e7ok do\u00ad\u011fal olarak Yunanl\u0131lar\u0131n bu t\u00fcr a\u015fk\u0131 s\u00fcrekli ya\u015fa\u00add\u0131klar\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Ama bu ayn\u0131 zaman\u00adda o t\u00fcr sevginin baz\u0131 sorunlar yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ka\u00adn\u0131tlar. Ger\u00e7ekten de, e\u011fer sorunlar \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f olsay\u00add\u0131, Yunanl\u0131lar bu t\u00fcr sevgiden de, kar\u015f\u0131 cinse du\u00adyulan sevgiyi betimlerken kulland\u0131klar\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerle s\u00f6zederlerdi. Sorun oydu ki, ilerde \u00f6zg\u00fcr bir vatan\u00adda\u015f olacak gen\u00e7 bir o\u011flan\u0131n bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n zevki i\u00e7in ezilip, bir e\u015fya gibi kullan\u0131labilmesini kabul edeme\u00admekteydiler. Bir kad\u0131n, bir k\u00f6le edilgin olabilirlerdi; bu onlar\u0131n do\u011falar\u0131ndan ve toplumsal konum\u00adlar\u0131ndan gelen bir \u015feydi. O\u011flan sevgisi \u00fczerine b\u00fc\u00adt\u00fcn o felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnceler Yunanl\u0131lar\u0131n bu ger\u00e7ek prati\u011fi toplumsal benlerinin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7ine yerle\u015ftiremediklerini yeterince g\u00f6stermektedir. Hatta gen\u00e7 bir o\u011flanla bir adam aras\u0131ndaki zevkin kar\u00ad\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olabilece\u011fini bile d\u00fc\u015fleyemiyorlard\u0131. \u00f6rne\u011fin Plutarkus, efeblere d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fckte birtak\u0131m sorunlar buluyorduysa, bu o sevginin do\u011faya kar\u015f\u0131 olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na de\u011fildir. S\u00f6yledi\u011fi \u015fu: \u00abBir o\u011flanla bir yeti\u015fkin adam aras\u0131ndaki fiziki ili\u015fkide kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131\u00ad\u011f\u0131n olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u00bb
\n\u00abYunan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Aristoteles\u2019in i\u015faret etti\u011fi ama sizin hi\u00e7 s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmedi\u011finiz ve olduk\u00e7a \u00f6nem\u00adli g\u00f6r\u00fcnen bir y\u00f6n\u00fc var: dostluk. Klasik edebiyatta, dostluk kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131\u015fman\u0131n ortam\u0131d\u0131r. Gelenek\u00adsel olarak en y\u00fcce erdem d\u00fczeyinde g\u00f6r\u00fclmez ama, Aristoteles\u2019i de \u00c7i\u00e7eron\u2019u da okudu\u011fumuzda, onun ger\u00e7ekte en y\u00fcce erdem oldu\u011fu izlenimini ediniriz; zira \u00e7\u0131kar g\u00f6zetmez ve s\u00fcreklidir, kolayca sat\u0131n al\u0131n\u00admaz, bu d\u00fcnyan\u0131n yarar\u0131n\u0131 ve zevkini yads\u0131maz ve yine de ba\u015fka bir \u015feyler arar.\u00bb
\n\u2014\u00abZevklerin kullan\u0131m\u0131\u00bb cinsel etikten s\u00f6zediyor; sevgi, dostluk ya da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k \u00fczerine bir kitap de\u011fil. Ve \u015furas\u0131 ilgi \u00e7ekici, Platon gen\u00e7 o\u011flan\u00adlara duyulan sevgiyi dostlukla kayna\u015ft\u0131rmaya \u00e7a\u00adl\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, cinsel ili\u015fkileri bir yana b\u0131rakmak duru\u00admunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Dostluk kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131d\u0131r, cinsel ili\u015fkilerse de\u011fil; cinsel ili\u015fkilerde insan etken veya edil\u00adgendir, i\u00e7ine girer ya da i\u00e7ine girilir. Dostlukla ilgili s\u00f6ylediklerinize t\u00fcm\u00fcyle kat\u0131l\u0131yorum, ama san\u0131yo\u00adrum bu Yunan cinsel eti\u011fi \u00fczerine s\u00f6ylenmi\u015f olan\u00adlar\u0131 do\u011fruluyor; dostluk olan yerde, cinsel ili\u015fkile\u00adrin olmas\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr.
\nYunanl\u0131lar\u0131n bu t\u00fcr sevgiyi do\u011frulamak i\u00e7in bir felsefi d\u00fczenlemeye ihtiya\u00e7 duymu\u015f olmalar\u0131n\u0131n nedenlerinden biri de, fiziki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kabul ede\u00admeyi\u015fleriydi. \u00ab\u015e\u00f6len\u00bbde, Ksenofon, bize Sokrates\u2019i, yeti\u015fkin bir adamla gen\u00e7 bir o\u011flan aras\u0131ndaki ili\u015f\u00adkide, o\u011flan\u0131n do\u011fall\u0131kla adam\u0131n zevkinin seyircisin\u00adden ba\u015fkaca bir \u015fey olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken be\u00adtimler. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck, o\u011flan i\u00e7in, yeti\u015fkin adamla ili\u015fkide nas\u0131l olursa olsun herhangi bir t\u00fcr zevk duymak onursuzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r.
\nSormak istedi\u011fim \u015fu: Eylemlerin ve verdikleri zevkin, kar\u015f\u0131dakinin de zevkini dikkate alabilecek bir eti\u011fine malik olma yetene\u011finde miyiz? \u00f6tekinin zevki, yasaya veya evlili\u011fe ya da ne bileyim her\u00adhangi bir zorunlulu\u011fa ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n, bizim kendi zevkimizle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilebilecek bir \u015fey midir?
\n\u00ab\u015eu halde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olmama durumunun Yunanl\u0131lar i\u00e7in bir sorun oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor, ama san\u00adki bu sorun \u00e7\u00f6z\u00fclebilirdi gibi geliyor insana. Cinsel zevk nMen erke\u011fe \u00f6zg\u00fcyd\u00fc? Neden kad\u0131nlar\u0131n ve efeblerin zevk duymalar\u0131, sistemde b\u00fcy\u00fck bir tepe\u00adtaklak olu\u015f getirmeksizin dikkate al\u0131nam\u0131yordu? Bu, olay\u0131n basit ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131 ve e\u011fer \u00f6tekinin zevki de dahil edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa t\u00fcm hiyerar\u015fik ve etik sistemin y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 anlam\u0131na ge\u00adliyor.\u00bb
\n\u2014 Do\u011fru. Yunan zevk eti\u011fi erkekgil bir top\u00adluma, simetrik olmay\u0131\u015fa, kar\u015f\u0131dakinin d\u0131\u015flanmas\u0131\u00adna, i\u00e7ine girme saplant\u0131s\u0131na ve bir t\u00fcr kendi \u00f6z enerjisi vs.\u2019den yoksun kalma tehdidine ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\n\u00abPeki, Yunanl\u0131lar i\u00e7in cinsel ili\u015fkilerin ayn\u0131 zamanda bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olmama durumu ve bir kay\u00adg\u0131 nedeni oldu\u011funu kabul edelim. Ancak en az\u0131n\u00addan zevkin kendisi, onlar i\u00e7in bir sorun yaratm\u0131yor\u00addu.\u00bb
\n\u2014 \u00abZevklerin kullan\u0131m\u0131n da, \u00f6rne\u011fin zevkle sa\u011fl\u0131k aras\u0131nda geli\u015fen bir gerilim oldu\u011funu g\u00f6s\u00adtermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Hekimlere ve g\u0131da rejimleri ko\u00adnusuna g\u00f6sterdikleri ilgiye bak\u0131l\u0131rsa, ba\u015fl\u0131ca tema\u00adlar\u0131n bir\u00e7ok y\u00fczy\u0131l boyunca birbirlerine \u00e7ok benzer kald\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ama cinselli\u011fin birtak\u0131m tehli\u00adkeleri oldu\u011fu fikri \u00ce.S. 2. y\u00fczy\u0131lda, \u00ce.\u00d6. 4 ya da 5. y\u00fczy\u0131lda oldu\u011fundan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. San\u0131r\u0131m, Hipokrates\u2019te, \u00ce.\u00d6. 5. y\u00fczy\u0131lda, cinsel eylemin tehli\u00adkeli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla a\u015fk yaparken, zamana, mevsime, ko\u015fullara vs. dikkat edilmesi gerekti\u011fine i\u015faret edildi\u011fi g\u00f6sterilebilir. Ama \u00ce.S. 1 ve 2. y\u00fcz\u00ady\u0131llarda, hekimlerin cinsel eylemi pathos\u2019a \u00e7ok da\u00adha yak\u0131n bir \u015fey olarak kabul ettikleri anla\u015f\u0131l\u0131yor. Ve san\u0131yorum, bu konuda ba\u015fl\u0131ca y\u00f6n de\u011fi\u015fikli\u011fi,. \u00ce.\u00d6. 4. y\u00fczy\u0131lda cinsel eylem bir etkinlikken, H\u0131ristiyanlar i\u00e7in onun bir edilginlik ve ilk g\u00fcnah\u0131n ce\u00adzas\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.
\n\u00ab\u015eu halde Yunanl\u0131lar zevkten \u00e7ok sa\u011fl\u0131kla m\u0131 ilgiliydiler?\u00bb
\n\u2014 Evet. Elimizde, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00f6m\u00fcr s\u00fcrebilmek i\u00e7in Yunanl\u0131lar\u0131n neler yemesi gerekti\u011fini anlatan s\u00fcr\u00fcyle sayfalar var. Birisiyle cinsel ili\u015fkiye giril\u00addi\u011finde ne yapmak gerekti\u011fi hakk\u0131nda, berikilere k\u0131yasla daha az yazm\u0131\u015flar. Yiyeceklerle ilgili ola\u00adrak besin maddelerinin iklim, mevsimler, nem ya da kurakl\u0131k vs.\u2019yle aras\u0131ndaki ili\u015fkilerle u\u011fra\u015fm\u0131\u015f\u00adlard\u0131r.
\n\u00abDemek ki, Alman helenistler ne d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olurlarsa olsunlar, Yunan klasik \u00e7a\u011f\u0131 bir alt\u0131n \u00e7a\u011f de\u011fil. Yine de bundan mutlaka bir \u015feyler \u00f6\u011frenebi\u00adliriz..\u00bb
\n\u2014 Bizler i\u00e7in bizim olmayan bir d\u00f6nemde \u00f6r\u00adnek bir de\u011fer olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinde de\u011filim. Ge\u00adriye d\u00f6n\u00fclemez. Ama hi\u00e7 ku\u015fkusuz zevkle arzu ara\u00ads\u0131nda \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir ba\u011f kuran bir etik deneyinin \u00f6r\u00adne\u011fine sahibiz. Bunu, herkesin \u2014filozof ve psika\u00adnalist\u2014 \u00f6nemli olan\u0131n her\u015feyden \u00f6nce ve ba\u015fl\u0131ca arzu oldu\u011funu anlatt\u0131\u011f\u0131 bizim g\u00fcncel deneyimimiz\u00adle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak, bu kopu\u015fun insan do\u011fas\u0131yla hi\u00e7\u00adbir ilgisi olmayan bir tarihi olay olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 insan kendi kendisine sormak zorunda kal\u0131r.
\n\u00abAma siz bu noktay\u0131, \u00abCinselli\u011fin Tarihi\u00bbnde bizim cinsellik bilgimizle do\u011funun ars erotica\u2019s\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya koyarak zaten belirttiniz.\u00bb
\n\u2014 Bu kitapta \u00fczerinde aldand\u0131\u011f\u0131m pek \u00e7ok noktadan biri de bu ars erotica dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6yledik\u00adlerim. Ne Yunanl\u0131lar, ne Romal\u0131lar, \u00c7in Ars erotica\u2019 s\u0131yla k\u0131yaslanabilecek bir ars erotica\u2019ya, sahiptiler. Onlar\u0131n, zevkin kullan\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7inde olduk\u00e7a \u00f6nem\u00adli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 bir tekhne tu biu\u2019lan vard\u0131. Bu \u00abya\u015fama sanat\u0131\u00bb i\u00e7inde, insan\u0131n kendi kendini tam olarak kontrol etmesini \u00f6\u011frenmesine ili\u015fkin ilke k\u0131\u00adsa zamanda temel sorun haline geldi. Ve ben\u2019e ili\u015f\u00adkin H\u0131ristiyan hermeneutik\u2019i bu tekhne’nin yeni bir d\u00fczenleni\u015fi oldu.
\n\u00abKar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olmama ve saplant\u0131 konusunda bize s\u00f6ylediklerinizden sonra, bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc imk\u00e2ndan ne gibi dersler \u00e7\u0131kar\u0131labilir?\u00bb
\n\u2014 Sokrates\u2019i, Seneka\u2019j\u0131 ya da Plinus\u2019u okudu\u00ad\u011funuzda, \u00f6rne\u011fin, Yunan ve Romal\u0131lar\u0131n gelecek hayat hakk\u0131nda \u00f6l\u00fcmden sonra olup bitenler ya da Tann\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda birtak\u0131m sorular sorma\u00add\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bunlar ger\u00e7ekten de b\u00fcy\u00fck bir sorun de\u011fildi onlar i\u00e7in. Onlar\u0131n sorunu \u015fuydu: hangi tekhne\u2019ji (sanat\u0131) kullanmal\u0131y\u0131m ki mecbur oldu\u011fum gibi iyi bir \u015fekilde ya\u015fayabileyim? Ve san\u0131yorum ki, bu antik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ba\u015fl\u0131ca evrim\u00adlerinden biri, bu tekhne tu biu\u2019nun, bu ya\u015fama sanat\u0131\u2019n\u0131n giderek bir ben tekhne\u2019si haline gelmesiy\u00adle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. I.\u00f6. 5 ya da 6. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f bir Yunan yurtta\u015f\u0131 bu tekhne nin sitesini ve hem\u015fehri\u00adlerini esirgemek anlam\u0131na geldi\u011fini hissetse gerek\u00adtir. Ama Seneka i\u00e7in, \u00f6rne\u011fin, sorun kendi kendi\u00adsiyle ilgilenmekti.
\nPlaton\u2019un \u00abAlkibiades\u00bbiyle olay iyice a\u00e7\u0131kt\u0131r: insan kendisiyle ilgilenmelidir \u00e7\u00fcnk\u00fc siteyi y\u00f6net\u00admeye ko\u015fuludur. Ama ger\u00e7ek anlam\u0131yla ben kaygusu epik\u00fcros\u00e7ularla ba\u015flar ve Seneka\u2019yla, Plinus\u2019la genelle\u015fir: herkes kendisiyle ilgilenmelidir. Yunan ve grekoromen eti\u011fi bir ki\u015fisel se\u00e7i\u015f sorunu \u00fcze\u00adrinde, bir varolu\u015f esteti\u011fi \u00fczerinde toplanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBios\u2019u estetik bir sanat eserinin maddesi ola\u00adrak alg\u0131lama fikri bana \u00e7ok ilgin\u00e7 geliyor. Ayn\u0131 \u015fe\u00adkilde, eti\u011fin, kendi ba\u015f\u0131na yarg\u0131sal\u2019la, otoriter bir sistemle, disiplinci bir yap\u0131yla hi\u00e7bir ili\u015fkisi olmak\u00ads\u0131z\u0131n, varolu\u015fun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131s\u0131 olabilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00adcesi de beni heyecanland\u0131r\u0131yor.
\n\u00abO zaman Yunanl\u0131lar sapmay\u0131 nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131yorlard\u0131?\u00bb
\n\u2014 Onlar i\u00e7in, cinsel etikteki b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131k kad\u0131nlar\u0131 veya o\u011flanlar\u0131 tercih eden ya da \u015fu veya bu bi\u00e7imde a\u015fk yapan insanlar aras\u0131nda de\u011fildi. Bu etik bir nicelik, etkinlik ve edilginlik sorunuydu: arzular\u0131n\u0131n k\u00f6lesi misin yoksa efendisi mi?
\n\u00abYa e\u011fer bir ki\u015fi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozacak kadar \u00e7ok s\u0131k a\u015fk yaparsayd\u0131?\u00bb
\n\u2014 Bu hubris\u2019dir, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yani. Sorun bir sap\u00adma olay\u0131 de\u011fil, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k veya \u0131l\u0131ml\u0131l\u0131k konusudur.
\n\u00abYunanl\u0131lar b\u00f6yle insanlar\u0131 ne yaparlard\u0131?\u00bb
\n\u2014 Bu t\u00fcr ki\u015filer, k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretli insanlar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.
\n\u00ab\u0130yile\u015ftirmek, do\u011fru yola sokmak i\u00e7in bir \u00e7aba sarf edilmez miydi?\u00bb
\n\u2014 Kendi kendine egemen olmay\u0131 sa\u011flamak \u00fczere birtak\u0131m y\u00f6ntemler vard\u0131. Epiktetos\u2019a. g\u00f6re, herhangi bir arzu duymadan g\u00fczel bir k\u0131za veya g\u00fczel bir o\u011flana bak\u0131labilmeliydi. Bunun i\u00e7in, in\u00adsan\u0131n t\u00fcm\u00fcyle kendi kendine egemen olmas\u0131 gere\u00adkiyordu.
\nYunan toplumunda, cinsel s\u0131k\u0131l\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131yd\u0131, hayatlar\u0131na daha \u00e7ok g\u00fczellik ve yo\u011fun\u00adluk vermek isteyen ayd\u0131n insanlardan kaynaklanan bir felsefi hareketti. Bir anlamda, daha iyi bir ha\u00adyata ula\u015fmak i\u00e7in, insanlar\u0131n toplumlar\u0131n\u0131n ve \u00e7o\u00adcukluklar\u0131n\u0131n t\u00fcm cinsel bask\u0131lar\u0131ndan kurtulma\u00adya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 20. y\u00fczy\u0131lda da ayn\u0131 \u015fey oluyor. Yu\u00adnanistan\u2019da, Gide, tutucu bir filozof olurdu.
\n\u00abG\u00fczel bir hayat u\u011fruna Yunanl\u0131lar tutucuy\u00addu, bizlerse bug\u00fcn ki\u015fili\u011fimizi tamamlamay\u0131 \u2018psiko\u00adloji biliminden bekliyoruz.\u00bb
\n\u2014 Tamamen \u00f6yle. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fclt\u00fcrel bulu\u015f\u00adlar\u0131 aras\u0131nda, tam tam\u0131na canland\u0131r\u0131lmayacak, ama en az\u0131ndan, \u015fimdi olup bitenleri \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek \u2014ve de\u011fi\u015ftirmek\u2014 i\u00e7in ara\u00e7 olarak yararl\u0131 olabile\u00adcek bir \u00e7e\u015fit bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olu\u015fturan \u2014veya olu\u015ftur\u00admaya yarayan\u2014 bir dolu imk\u00e2nlar, teknikler, fi\u00adkirler, y\u00f6ntemler vs. h\u00e2zinesi var. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcn\u00adyayla Yunanl\u0131lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda se\u00e7im yapacak halde de\u011filiz. Ama madem ki eti\u011fimizin baz\u0131 temel ilkelerinin belli bir d\u00f6nemde bir varolu\u015f esteti\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz, b\u00f6ylesi bir tarihsel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemenin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Y\u00fczy\u0131llar boyunca, bir yandan eti\u011fimizin ki\u015fisel eti\u011fimiz\u00adle, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n ve bir yandan b\u00fcy\u00fck poli\u00adtik, toplumsal ve ekonomik kurumlar aras\u0131nda \u00e7\u00f6\u00adz\u00fcmlenebilir ili\u015fkiler oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131k. San\u00adm\u0131\u015ft\u0131k ki, cinsel veya ailevi hayat\u0131m\u0131zda, \u00f6rne\u011fin, ekonomimizi, demokrasimizi vs. sarsmaks\u0131zm hi\u00e7\u00adbir \u015feyi de\u011fi\u015ftiremeyiz. Kan\u0131mca etikle toplumsal, ekonomik ya da politik yap\u0131lanmalar aras\u0131nda ana\u00adlitik veya zorunlu bir ba\u011f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden kurtulmam\u0131z gerekiyor: tabii bu demek de\u011fildir ki onunla berikiler aras\u0131nda ili\u015fki yok. Ama bunlar de\u011fi\u015febilir ili\u015fkilerdir.
\n\u00ab\u015eimdi etik ve \u00f6teki yap\u0131lanmalar aras\u0131nda yal\u00adn\u0131zca bir tarihsel toplula\u015fma oldu\u011funu, yoksa zo\u00adrunlu bir ili\u015fki bulunmad\u0131\u011f\u0131m bildi\u011fimize g\u00f6re na\u00ads\u0131l bir etik kurabiliriz?\u00bb
\n\u2014 Benim dikkatimi \u00e7eken, toplumumuzda sa\u00adnat\u0131n, ki\u015fileri ve hayat\u0131 de\u011fil de, yaln\u0131zca nesneleri kapsayan bir \u015fey olu\u015fu. Tamam sanat, tek uzman\u00adlar\u0131 sanat\u00e7\u0131lar olan bir \u00f6zel \u015feydir diyelim. Ama ni\u00adye her birimiz kendi hayat\u0131ndan bir sanat eseri \u00e7\u0131\u00adkarmas\u0131n ortaya? Neden \u015fu lamba, bu ev bir sanat nesnesi olsun da, benim hayat\u0131m olmas\u0131n?
\n\u00abAma e\u011fer insan bilgiye ya da evrensel kural\u00adlara ba\u015fvurma gere\u011fi duymaks\u0131z\u0131n kendi kendini yaratmak zorundaysa, sizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fcn Sartre\u2019\u0131n varolu\u015f\u00e7ulu\u011fundan fark\u0131 nerede?\u00bb
\n\u2014 Bana \u00f6yle geliyor ki teorik a\u00e7\u0131dan, Sartre ger\u00e7ek-olma ahl\u00e2ki kavram\u0131 boyunca, nas\u0131lsak \u00f6yle olmam\u0131z gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine geliyor \u2014yani ger\u00ad\u00e7ekten kendi ger\u00e7ek benimiz olmak. \u015eimdi Sartre\u2019 \u0131n s\u00f6yledi\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131labilecek pratik sonu\u00e7, ter\u00adsine, onun teorik d\u00fc\u015f\u00fcncesini yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n prati\u011fi\u00adne ba\u011flamak olurdu\u2014 yoksa ger\u00e7ek-olma durumu\u00adna de\u011fil. Ben\u2019in bize verilmedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinden yal\u00adn\u0131zca bir tek pratik sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131labilir san\u0131yorum; kendi kendimizi olu\u015fturmal\u0131y\u0131z, t\u0131pk\u0131 bir sanat ese\u00adri gibi imal etmeli, d\u00fczenlemeliyiz. Baudelaire ya da Flaubert \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerinde, Sartre\u2019\u0131n yaratma \u00e7abas\u0131n\u0131 k\u00e2h ger\u00e7ek-olma durumu, k\u00e2h ger\u00e7ek-olmama durumu \u015feklini alan bir t\u00fcr kendiyle ili\u015fki\u00adye \u2014yazar\u0131n kendisiyle\u2014 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemek il\u00adgin\u00e7tir. Acaba diyorum bunun tam tersi s\u00f6ylene\u00admez mi; bir kimsenin yarat\u0131c\u0131 etkinli\u011fini kendisiy\u00adle olan ili\u015fkisinin t\u00fcr\u00fcne ba\u011flayacak yerde, kendi\u00adsiyle olan ili\u015fki t\u00fcr\u00fcn\u00fc etik etkinli\u011fin g\u00f6be\u011finde yeralacak bir yarat\u0131c\u0131 etkinli\u011fe ba\u011flamak gerekirdi.
\n
\nBir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik\u00a0 | Michel Foucault<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00abCinselli\u011fin Tarihi adl\u0131 eserinizin birinci cildi 1976\u2019da yay\u0131nland\u0131. Ne oldu\u011fumuzun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u00adda cinselli\u011fin akl\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 temel bir gereklilik oldu\u00ad\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u00bb \u2014 Ben\u2019e \u00f6zg\u00fc tekniklere ili\u015fkin sorunlarla, cin\u00adsellikle oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazla ilgili oldu\u011fumu s\u00f6ylemeliyim… Cinsellik s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey. \u00abEski Yunanl\u0131lar da onunla pek ilgilenmemi\u015f\u00adler sanki.\u00bb \u2014 Do\u011fru. Bu onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir soru de\u011fildi, \u00f6rne\u011fin, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-7116","post","type-post","status-publish","format-standard","category-etik"],"yoast_head":"\nBir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00abCinselli\u011fin Tarihi adl\u0131 eserinizin birinci cildi 1976\u2019da yay\u0131nland\u0131. Ne oldu\u011fumuzun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u00adda cinselli\u011fin akl\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 temel bir gereklilik oldu\u00ad\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u00bb \u2014 Ben\u2019e \u00f6zg\u00fc tekniklere ili\u015fkin sorunlarla, cin\u00adsellikle oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazla ilgili oldu\u011fumu s\u00f6ylemeliyim… Cinsellik s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey. \u00abEski Yunanl\u0131lar da onunla pek ilgilenmemi\u015f\u00adler sanki.\u00bb \u2014 Do\u011fru. Bu onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir soru de\u011fildi, \u00f6rne\u011fin, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-06T08:39:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-27T09:13:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1-150x150.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault\",\"datePublished\":\"2018-08-06T08:39:01+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-27T09:13:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\"},\"wordCount\":3463,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1-150x150.jpg\",\"articleSection\":[\"Etik\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\",\"name\":\"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-06T08:39:01+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-27T09:13:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1.jpg\",\"width\":384,\"height\":384},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault","og_description":"\u00abCinselli\u011fin Tarihi adl\u0131 eserinizin birinci cildi 1976\u2019da yay\u0131nland\u0131. Ne oldu\u011fumuzun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u00adda cinselli\u011fin akl\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 temel bir gereklilik oldu\u00ad\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u00bb \u2014 Ben\u2019e \u00f6zg\u00fc tekniklere ili\u015fkin sorunlarla, cin\u00adsellikle oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazla ilgili oldu\u011fumu s\u00f6ylemeliyim… Cinsellik s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fey. \u00abEski Yunanl\u0131lar da onunla pek ilgilenmemi\u015f\u00adler sanki.\u00bb \u2014 Do\u011fru. Bu onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir soru de\u011fildi, \u00f6rne\u011fin, […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2018-08-06T08:39:01+00:00","article_modified_time":"2024-04-27T09:13:20+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1-150x150.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"17 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault","datePublished":"2018-08-06T08:39:01+00:00","dateModified":"2024-04-27T09:13:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/"},"wordCount":3463,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1-150x150.jpg","articleSection":["Etik"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/","name":"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1-150x150.jpg","datePublished":"2018-08-06T08:39:01+00:00","dateModified":"2024-04-27T09:13:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#primaryimage","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/michel-foucault-1.jpg","width":384,"height":384},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/08\/06\/bir-varolus-estetigi-olarak-etik-michel-foucault\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bir Varolu\u015f Esteti\u011fi Olarak Etik | Michel Foucault"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7116"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7880,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7116\/revisions\/7880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}