{"id":7170,"date":"2018-10-06T12:12:50","date_gmt":"2018-10-06T09:12:50","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/"},"modified":"2025-04-25T13:32:01","modified_gmt":"2025-04-25T10:32:01","slug":"marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/","title":{"rendered":"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7766 size-thumbnail alignleft\" src=\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/>Marta Harnecker&#8217;in k\u00fc\u00e7\u00fck <em>el-kitab\u0131n\u0131n yeni<\/em> bask\u0131s\u0131n\u0131 taratmak i\u00e7in \u00e7ok basit bir fikri hat\u0131rlatmama izin verin. \u00c7ok basit bir fikir bu: fakat teorik ve siyasal sonu\u00e7lan \u00f6nemli. \u0130\u015fte bu fikir: Marx&#8217;\u0131n temellerini att\u0131\u011f\u0131 bilimin (tarih\u00ee maddecilik) ve Marx&#8217;\u0131n (yolunu) a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 <em>felsefenin<\/em> (diyalektik maddecilik) y\u00fcre\u011fi ve merkezi <em>s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.\u00a0<\/em>Demek ki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, yaln\u0131zca Marksist-Leninist i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin siyasal prati\u011finde de\u011fil, <em>fakat ayn\u0131 zamanda teoride de,<\/em> Marksist felsefe ve bilimde de &#8220;son-s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyen halka&#8221;d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lenin&#8217;den beri, felsefenin teoride s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131n\u0131 temsil etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a biliyoruz: Daha kesin olarak s\u00f6ylersek, her felsefe teoride kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131fsal bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131n\u0131fsal bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Demek ki Marksist- Leninist felsefe (diyalektik maddecilik) teoride proletaryan\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor: Bu, Marksist-Leninist felsefeyi anlamak geli\u015ftirmek i\u00e7in &#8220;son- s\u00f6z\u00fc-s\u00f6yleyen halka&#8221;d\u0131r. Bu, felsefenin neden d\u00fcnyan\u0131n devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne yard\u0131m etmek amac\u0131yla, onu yorumlamaktan vazge\u00e7ebilece\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda &#8220;son-s\u00f6z\u00fc-s\u00f6yleyen halka&#8221; d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fakat s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin Marx&#8217;\u0131n <em>bilimsel<\/em> teorisinde de &#8220;son-s\u00f6z\u00fc- s\u00f6yleyen halka&#8221; olmas\u0131, belki de daha zor anla\u015f\u0131l\u0131r. Tek bir \u00f6rnekle yetiniyorum: <em>Kapital.<\/em> \u0130\u015fte Marksist bilimin temel ilkelerini, Marksist bilimi kapsayan bir kitap. Gene de d\u00fc\u015flere kapt\u0131rmayal\u0131m kendimizi. .G\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde bir kitap olmas\u0131 yetmez: Onu okumay\u0131 bilmek gerek. Oysa, <em>Kapital&#8217;<\/em> i okuman\u0131n, &#8220;Marx&#8217;\u0131n bilimsel teorisini anlama&#8217;n\u0131n ve &#8220;a\u00e7\u0131klama&#8217;n\u0131n <em>t\u00fcm\u00fcyle burjuva<\/em> olabilen bir bi\u00e7imi var. Burjuva bir bi\u00e7im; burjuva ideolojisinin, daha kesin s\u00f6ylenirse burjuva <em>sosyolojist<\/em> ya da <em>ekonomist<\/em> ideolojinin damgalad\u0131\u011f\u0131, s\u0131zd\u0131\u011f\u0131, etkiledi\u011fi bir bi\u00e7im demektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6rne\u011fin, <em>Kapital<\/em> a\u015fa\u011f\u0131daki bi\u00e7imde okunabilir: Kapitalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n <em>ekonomi politi\u011finin<\/em> bir teorisi. Altyap\u0131dan i\u015fe ba\u015flanacak, &#8220;i\u015f-s\u00fcreci&#8221; incelenecek, &#8220;\u00fcretici g\u00fc\u00e7ler&#8221; ve &#8220;\u00fcretim ili\u015fkileri&#8221; birbirinden ayr\u0131lacak, meta, para, art\u0131k-de\u011fer, \u00fccret, yeniden-\u00fcretim, rant, k\u00e2r, faiz, k\u00e2r oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fme e\u011filimi, vb. vb. analiz edilecek. K\u0131sacas\u0131, Kapital&#8217;de iktisad\u0131n &#8220;(kapitalist) yasalar\u0131&#8221; bulunacak. Ve &#8220;ekonomik&#8221; mekanizmalar\u0131n bu analizi bitirildi\u011finde k\u00fc\u00e7\u00fck bir <em>ek getirilecek.<\/em> Toplumsal s\u0131n\u0131flar, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Toplumsal s\u0131n\u0131flar \u00fczerine olan tamamlanmam\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6l\u00fcm <em>Kapital<\/em> in <em>tam sonunda<\/em> de\u011fil mi? Toplumsal s\u0131n\u0131flardan <em>ancak<\/em> kapitalist ekonominin t\u00fcm mekanizmas\u0131n\u0131 s\u00f6kt\u00fckten sonra s\u00f6z etmek gerekmiyor mu? Marx bizi, toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131 (ve dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini) kapitalist ekonominin yap\u0131s\u0131n\u0131n basit bir <em>\u00fcr\u00fcn\u00fc,<\/em> son bir <em>\u00fcr\u00fcn\u00fc,<\/em> sonucu olarak kabul etmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131yor mu? Toplumsal s\u0131n\u0131flar kapitalist ekonominin basit bir sonucu, <em>s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi de s\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n basit bir sonucu<\/em> de\u011fil mi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Kapital&#8217;<\/em>in bu \u015fekilde okunmas\u0131, bu \u015fekilde yorumlanmas\u0131 Marksist teorinin cidd\u00ee bir \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131d\u0131r: Ekonomist (burjuva) bir \u00e7arp\u0131tma. Toplumsal s\u0131n\u0131flar <em>Kapital&#8217;in<\/em> sonunda de\u011fildirler: Ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar <em>Kapital <\/em>dedirler. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir t\u00fcrevi de\u011fildir: S\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi tek ve ayn\u0131 \u015feydir. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, <em>Kapital&#8217;i<\/em> anlamak i\u00e7in &#8220;son-s\u00f6z\u00fc-s\u00f6yleyen halkad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Marx, <em>Kapital&#8217;e Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisi<\/em> alt-ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi\u011finde, yaln\u0131zca klasik iktisat\u00e7\u0131lar\u0131 de\u011fil, fakat <em>ekonomist (burjuva)<\/em> yan\u0131lsamay\u0131 da ele\u015ftirmek karar\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6ylemek istiyordu. Bir yandan \u00fcretim faaliyetini ve de\u011fi\u015fimi (ekonomi) \u00f6b\u00fcr yandan toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131, siyasal m\u00fccadeleleri vb. \u00f6zenle ay\u0131ran burjuva yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 radikal bir bi\u00e7imde ele\u015ftirmek istiyordu. Marx kapitalist \u00fcretim, dola\u015f\u0131m ve da\u011f\u0131t\u0131m (yani s\u00f6zde t\u00fcm ekonomi politi\u011fin) ko\u015fullar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemen oldu\u011funu g\u00f6stermek istiyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birka\u00e7 kelimeyle Marx&#8217;\u0131n tezinin temel ilkesini a\u00e7\u0131klayal\u0131m:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Kat\u0131ks\u0131z&#8221; ekonomik \u00fcretim yoktur, &#8220;kat\u0131ks\u0131z&#8221; dola\u015f\u0131m (m\u00fcbadeleler) yoktur, &#8220;kat\u0131ks\u0131z&#8221; da\u011f\u0131l\u0131m yoktur. Bu ekonomik olgular\u0131n t\u00fcm\u00fc, son kertede, yani &#8220;g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler&#8221; bi\u00e7iminde s\u0131n\u0131f ili\u015fkileri ve uzla\u015fmaz s\u0131n\u0131f ili\u015fkileri, yani s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ili\u015fkileri olan <em>toplumsal ili\u015fkilerin varl\u0131\u011f\u0131nda<\/em> ger\u00e7ekle\u015fen s\u00fcre\u00e7lerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcretim birimlerinde (fabrikalar, tanmsal i\u015fletmeler vb.) g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bi\u00e7imde, toplumsal yaran (kullan\u0131m de\u011feri) olan nesnelerin <em>maddi<\/em> \u00fcretimini ele alal\u0131m. Bu madd\u00ee \u00fcretim, bir hammaddeyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 (makinalar, avadanl\u0131k) i\u015fleten &#8220;emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn&#8221; (emek\u00e7iler) kulland\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin&#8221; varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektirir. Bir burjuva iktisat\u00e7\u0131s\u0131 ya da <em>Kapitalin <\/em>&#8220;ekonomist&#8221; bir okuru, <em>Kapitalde<\/em> basit bir <em>teknik<\/em> i\u015f-s\u00fcreci g\u00f6recektir. Oysa bunun yanl\u0131\u015f bir yorum oldu\u011funu g\u00f6rmek i\u00e7in Marx ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmek yeterlidir. \u015eunu demek gerekir: \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler, \u00fcretim s\u00fcrecinde, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkileri olan, \u00fcretim ili\u015fkilerinin <em>egemenli\u011fi<\/em> alt\u0131nda i\u015fletilirler. i\u015f\u00e7iler varsa, onlar \u00fccretlidirler, yani s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerdir; e\u011fer yaln\u0131zca emek-g\u00fc\u00e7lerine sahip olan ve onu (a\u00e7l\u0131k nedeniyle: Lenin) satmak zorunda olan \u00fccretliler varsa, demek ki \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip olan ve emek-g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00f6m\u00fcrmek, ondan art\u0131k-de\u011fer kazanmak i\u00e7in emek-g\u00fcc\u00fcn\u00fc sat\u0131n alan kapitalistler vard\u0131r. Uzla\u015fmaz s\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 demek ki \u00fcretimin kendinde, <em>\u00fcretimin kendi y\u00fcre\u011finde<\/em> yer al\u0131yor: \u00dcretim ili\u015fkilerinde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha ileri gitmek gerekir: \u00dcretim ili\u015fkileri \u00fcretici g\u00fc\u00e7lere yaln\u0131zca onlar\u0131n &#8220;bi\u00e7imi&#8221; olarak eklenen bir \u015fey de\u011fildir. &#8220;\u00dcretici g\u00fc\u00e7leri&#8221; i\u015fleten emek- g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kendisi &#8220;\u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin&#8221; bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan ve kapitalist \u00fcretim s\u00fcreci durmadan emek-g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en y\u00fcksek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne y\u00f6neldi\u011finde, \u00fcretim ili\u015fkileri \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin <em>i\u00e7ine girer.<\/em> Ve bu, t\u00fcm kapitalist \u00fcretim s\u00fcrecine egemen e\u011filim oldu\u011fundan, \u00fcretimin <em>teknik<\/em> mekanizmalar\u0131n\u0131n kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn (s\u0131n\u0131fsal) mekanizmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekir. \u00dcretici g\u00fc\u00e7ler denilenler, \u00fcretim ili\u015fkilerinin, yani s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin hem tarih\u00ee varolu\u015f bi\u00e7imi hem de madd\u00ee <em>temelidirler.<\/em> (Marx, &#8220;teknik temel&#8221; der.) Marx 1. Kitap&#8217;ta (IV, b\u00f6l\u00fcm 14 ve 15) \u00fcretim s\u00fcrecinin (manifakt\u00fcrden b\u00fcy\u00fck sanayiye) \u00f6rg\u00fctlenmesinin birbirini izleyen bi\u00e7im ve temellerinin, kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin tarih\u00ee ve maddi varolu\u015flar\u0131n\u0131n birbirini izleyen bi\u00e7im ve temellerinden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131m hayran olunacak bi\u00e7imde g\u00f6sterdi. \u00dcretici g\u00fc\u00e7leri \u00fcretim ili\u015fkilerinden ay\u0131rmak, demek ki, ekonomist ve teknokratik bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekte varolansa, madd\u00ee varolu\u015f bi\u00e7imlerinde, <em>\u00fcretim ili\u015fkilerinin egemenli\u011finde,<\/em> \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerle \u00fcretim ili\u015fkilerinin (e\u011filim g\u00f6steren) birli\u011fidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer b\u00f6yleyse &#8220;kat\u0131ks\u0131z&#8221; \u00fcretim ve &#8220;kat\u0131ks\u0131z&#8221; iktisat yoktur. Uzla\u015fmaz s\u0131n\u0131flar \u00fcretim ili\u015fkileriyle, \u00fcretim s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131ndan beri vard\u0131rlar. Uzla\u015fmaz s\u0131n\u0131flar\u0131n bu ili\u015fkisiyle, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin temelleri at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi madd\u00ee olarak \u00fcretimin kendine k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fakat hepsi bu de\u011fil. \u00dcretirken, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (\u00fcretiminin) toplumsal ve madd\u00ee ko\u015fullar\u0131n\u0131 <em>yeniden-\u00fcretmezse<\/em> tarihte hi\u00e7bir toplum varolmaz, yani hayat\u0131m s\u00fcrd\u00fcrmez. Oysa kapitalist toplumun varolu\u015f ko\u015fullan kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na uygulad\u0131\u011f\u0131 <em>s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn<\/em> ko\u015fullar\u0131d\u0131r: Kapitalist s\u0131n\u0131f onlar\u0131 ne pahas\u0131na olursa olsun <em>yeniden \u00fcretmelidir. Kapital&#8217;i<\/em> anlamak i\u00e7in demek ki yeniden- \u00fcretim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na y\u00fckselmek gerekiyor; ve o zaman burjuvazinin, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn (\u00fcretimde zorla kabul ettirdi\u011fi) s\u00fcre ve sabitli\u011fini ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli <em>bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini<\/em> s\u00fcrd\u00fcrmek ko\u015fuluyla g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Burjuvazi bu s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn siyasal, ideolojik ve madd\u00ee ko\u015fullar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli k\u0131larak ya da yeniden-\u00fcreterek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini, <em>\u00fcretimde<\/em> (emek-g\u00fcc\u00fcn\u00fcn-yeniden-\u00fcretimi i\u00e7in gerekli olan \u00fccretin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, bask\u0131, ceza, i\u015ften atma, anti-sendikal m\u00fccadele vb.) s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini ayn\u0131 zamanda <em>(\u00fcretimin d\u0131\u015f\u0131nda<\/em> da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor; i\u015fte burada i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 bask\u0131 ve ideoloji ile yola getirmek i\u00e7in devletin, devletin bask\u0131 arac\u0131n\u0131n ve Devlet&#8217;in \u0130deolojik Ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n (siyasal sistem, okul, kilise, bas\u0131n-yay\u0131n) rol\u00fc i\u015fe kar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6yle okunursa <em>Kapital,<\/em> kapitalizmin &#8220;ekonomi politi\u011fi&#8221;nin bir teorisi olmaktan \u00e7\u0131kar, \u00fccretli emek-g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc \u00fczerine kurulu bir \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n ideolojik, siyasal, hukuk\u00ee, madd\u00ee bi\u00e7imlerinin teorisi -devrimci bir teori- olur. B\u00f6yle okunursa, ekonomi politik, \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, teknik vb. <em>ger\u00e7ek yerlerine<\/em> konulabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer durum b\u00f6yleyse, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini <em>bir ba\u015fka bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnebilir<\/em> ve kimi yan\u0131lg\u0131lardan, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ideolojiden gelen &#8220;h\u00fcmanist&#8221; (ve &#8220;ekonomist&#8221; yan\u0131lg\u0131lar\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olan) yan\u0131lg\u0131lar gibi yan\u0131lg\u0131lardan vazge\u00e7ilebilir. Kapitalist toplumun, bir bak\u0131ma s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinden \u00f6nce varoldu\u011fu ve bizim bildi\u011fimiz s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini toplumun &#8220;haks\u0131zl\u0131klar\u0131na&#8221; kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131ran proletaryan\u0131n (ve m\u00fcttefiklerinin) <em>i\u015fi<\/em> oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini terk etmek ger\u00e7ekten zorunludur. Ger\u00e7ekte, kapitalist topluma \u00f6zg\u00fc s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi kapitalist toplumla ayn\u0131 \u00f6zdendir: onunla birlikte ba\u015flad\u0131, ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini silahs\u0131z (savunmas\u0131z) bir proletaryaya kar\u015f\u0131 benzersiz bir zalimlikle s\u00fcrd\u00fcren burjuvazidir. &#8220;Haks\u0131zl\u0131klara&#8221; kar\u015f\u0131 yaln\u0131zca ba\u015fkald\u0131rmaktan uzakta, proletarya ilk \u00f6nce \u00f6rg\u00fctlenme, bilincini geli\u015ftirmek ve kar\u015f\u0131-sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7meden sonra da iktidar\u0131 elde edinceye kadar sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7meden \u00f6nce proletarya, <em>burjuva s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine kar\u015f\u0131 direnmekten<\/em> ba\u015fka bir \u015fey yapmad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer durum b\u00f6yleyse, e\u011fer Marx&#8217;\u0131n bilimsel teorisi her \u015feyin temelinde s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131n\u0131 veriyorsa, tarihte benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bu olay\u0131n nedenleri daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor: Marksist teori ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin &#8220;kayna\u015fmas\u0131&#8221;. Bu ger\u00e7ek \u00fczerinde yeterince d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmedi: Marx ve Engels&#8217;in <em>Manifesto<\/em> yu yazmalar\u0131ndan \u00f6nce varolan i\u015f\u00e7i hareketi nas\u0131l ve neden <em>Kapital<\/em> gibi bu kadar g\u00fc\u00e7 bir eserde kendini tamd\u0131? Bu bir ortak noktadan ba\u015flayarak ger\u00e7ekle\u015fti: S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin g\u00fcndelik prati\u011finin y\u00fcre\u011findeydi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinden siyasal deney olarak ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 Marx i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketine geri verdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mao&#8217;nun dedi\u011fi gibi: &#8220;S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini <em>hi\u00e7bir zaman<\/em> unutmayal\u0131m&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ocak 1970 \u00c7eviri: Yusuf ALP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marta Harnecker&#8217;in k\u00fc\u00e7\u00fck el-kitab\u0131n\u0131n yeni bask\u0131s\u0131n\u0131 taratmak i\u00e7in \u00e7ok basit bir fikri hat\u0131rlatmama izin verin. \u00c7ok basit bir fikir bu: fakat teorik ve siyasal sonu\u00e7lan \u00f6nemli. \u0130\u015fte bu fikir: Marx&#8217;\u0131n temellerini att\u0131\u011f\u0131 bilimin (tarih\u00ee maddecilik) ve Marx&#8217;\u0131n (yolunu) a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 felsefenin (diyalektik maddecilik) y\u00fcre\u011fi ve merkezi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.\u00a0Demek ki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, yaln\u0131zca Marksist-Leninist i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[178],"tags":[],"class_list":{"0":"post-7170","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-marksizm"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v24.9 (Yoast SEO v24.9) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Marta Harnecker&#8217;in k\u00fc\u00e7\u00fck el-kitab\u0131n\u0131n yeni bask\u0131s\u0131n\u0131 taratmak i\u00e7in \u00e7ok basit bir fikri hat\u0131rlatmama izin verin. \u00c7ok basit bir fikir bu: fakat teorik ve siyasal sonu\u00e7lan \u00f6nemli. \u0130\u015fte bu fikir: Marx&#8217;\u0131n temellerini att\u0131\u011f\u0131 bilimin (tarih\u00ee maddecilik) ve Marx&#8217;\u0131n (yolunu) a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 felsefenin (diyalektik maddecilik) y\u00fcre\u011fi ve merkezi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.\u00a0Demek ki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, yaln\u0131zca Marksist-Leninist i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-10-06T09:12:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-25T10:32:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"178\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"282\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser\",\"datePublished\":\"2018-10-06T09:12:50+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-25T10:32:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\"},\"wordCount\":1952,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser-150x150.jpg\",\"articleSection\":[\"Marksizm\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\",\"name\":\"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2018-10-06T09:12:50+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-25T10:32:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser.jpg\",\"width\":178,\"height\":282},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser","og_description":"Marta Harnecker&#8217;in k\u00fc\u00e7\u00fck el-kitab\u0131n\u0131n yeni bask\u0131s\u0131n\u0131 taratmak i\u00e7in \u00e7ok basit bir fikri hat\u0131rlatmama izin verin. \u00c7ok basit bir fikir bu: fakat teorik ve siyasal sonu\u00e7lan \u00f6nemli. \u0130\u015fte bu fikir: Marx&#8217;\u0131n temellerini att\u0131\u011f\u0131 bilimin (tarih\u00ee maddecilik) ve Marx&#8217;\u0131n (yolunu) a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 felsefenin (diyalektik maddecilik) y\u00fcre\u011fi ve merkezi s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.\u00a0Demek ki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, yaln\u0131zca Marksist-Leninist i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin [&hellip;]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2018-10-06T09:12:50+00:00","article_modified_time":"2025-04-25T10:32:01+00:00","og_image":[{"width":178,"height":282,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"8 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser","datePublished":"2018-10-06T09:12:50+00:00","dateModified":"2025-04-25T10:32:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/"},"wordCount":1952,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser-150x150.jpg","articleSection":["Marksizm"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/","name":"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser-150x150.jpg","datePublished":"2018-10-06T09:12:50+00:00","dateModified":"2025-04-25T10:32:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#primaryimage","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser.jpg","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/louis_althusser.jpg","width":178,"height":282},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2018\/10\/06\/marksizm-ve-sinif-mucadelesi-louis-althusser\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Marksizm ve S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi | Louis Althusser"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7767,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7170\/revisions\/7767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}