{"id":849,"date":"2010-01-11T01:00:00","date_gmt":"2010-01-10T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/"},"modified":"2010-01-11T01:00:00","modified_gmt":"2010-01-10T22:00:00","slug":"unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/","title":{"rendered":"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak – Heidegger’de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"![\"\"](\"images\/stories\/heidegger.jpg\")
Ans\u0131z\u0131n – ve belki de t\u00fcm an’lar\u0131n \u00f6tesinden ve berisinden – \u015fu soru y\u00fckselir : Varl\u0131k nedir? Anlams\u0131zca kulaklar\u0131m\u0131zda yank\u0131lanan, tekrarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an bizi daha da fazla unutmaya s\u00fcr\u00fckleyen bu soru, belki de \u015fu ana dek bir cevap bulamad\u0131. Heidegger’in cevab\u0131 : Varl\u0131k Varl\u0131kt\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki totoloji, biz, Nietzsche’nin deyimiyle duyacak kulaklara sahip olmad\u0131k\u00e7a, gizemlili\u011fini koruyor. Oysa, ‘Varl\u0131k Varl\u0131kt\u0131r’ c\u00fcmlesini, dilin i\u00e7erisinde kendisini duyuran bir sesleni\u015f olarak duymak yerine, bir \u00f6nerme olarak kabul ettik\u00e7e, kendimizi \u00f6zg\u00fcn olmayan, d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen d\u00fc\u015f\u00fcncenin kollar\u0131nda buluyoruz.<\/p>\n
\u00d6yleyse ne yapmak gerek?Ne yapmak gerek? Oysa bu ne yap\u0131p-etme, ne de tek ve kesin bir eylemle ortaya \u00e7\u0131kan bulmacay\u0131 \u00e7\u00f6zme sorunudur. Bu soru, yani neyin yap\u0131labilece\u011fi sorusu, Bat\u0131 metafizi\u011finin temeline yerle\u015fmi\u015f olan existentia ile essentia, actus ile potentia ayr\u0131mlar\u0131 \u00fczerinden sorulduk\u00e7a, Varl\u0131k sorusu cevaplanmam\u0131\u015f olarak kald\u0131\u011f\u0131 gibi, unutulmaya da y\u00fcz tutar. \u00d6yle ki kendisini bir \u00f6zne metafizi\u011fini temel alarak “Ne yapmal\u0131” sorusuna cevap vermeye haz\u0131rlayan her d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi, ya belirli bir insan do\u011fas\u0131 kabul\u00fcnden yola \u00e7\u0131karak yap\u0131lacak olanlar\u0131 dogmatik olarak belirleyecek, ya da varolu\u015f\u00e7ulukta oldu\u011fu gibi insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc varolu\u015fu benimseyerek insan\u0131n kendini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi, var etmesi miti ard\u0131nda Varl\u0131k sorununu b\u00fcsb\u00fct\u00fcn unutacakt\u0131r. Varl\u0131k sorunu, ne t\u00fcm\u00fcyle eylem i\u00e7erisinde cevap bulacak bir praxis, ne de ba\u015flang\u0131\u00e7ta g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi felsefecinin fildi\u015fi kulesinden sordu\u011fu bir theoria sorunudur. Tam aksine, Heidegger’in d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00fczerine verdi\u011fi derslerin notlar\u0131ndan olu\u015fan “Was heisst Denken?”da da dendi\u011fi gibi, Varl\u0131k sorunu ile Dasein’\u0131n \u00f6z\u00fc sorunu, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Varl\u0131\u011f\u0131n \u00e7oban\u0131 olan insan\u0131n \u00f6z\u00fc, Ek-sistenz’de, Varl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda bulunma durumunda yatar. Varl\u0131\u011f\u0131 kendisine sorun edinen Dasein’in varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden, Varl\u0131k sorusu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez..<\/p>\n
\u00d6yleyse “Ne yapmal\u0131?” sorusu cevab\u0131n\u0131 bulmu\u015f oluyor : Unutmu\u015f oldu\u011fumuz Varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek. Acelece, iki kelimede bitirilmi\u015f bir soruya yine iki kelimede cevap vermek, unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilir mi? Halbuki metafizik, Varl\u0131\u011f\u0131n bilimi, iki bini a\u015fk\u0131n y\u0131ld\u0131r Varl\u0131k \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Varl\u0131\u011f\u0131 “en evrensel kavram” olarak, tan\u0131mlanamaz olan olarak, ya da en nihayetinde anlam\u0131 ortada olan bir \u015fey olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131nda, Heidegger’e g\u00f6re Bat\u0131 metafizi\u011fi, varolanlarla Varl\u0131\u011f\u0131 bir arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, fakat ikisi aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n fark\u0131na varmayarak “Varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc nedir?” sorusunu sormakta ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcyordu : “Varl\u0131\u011f\u0131 da, Varl\u0131\u011f\u0131n hakikatini de d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi, varl\u0131\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri hep varolan olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. B\u00f6ylece de Varl\u0131\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131 olsa olsa epeyce belirsiz anlam\u0131nda, anlam \u00e7oklu\u011funda dile getirdi” (Nietzsche’nin.. 54). Cevaps\u0131z kalan “Varl\u0131k nedir?” ya da Metafizi\u011fe Giri\u015f’te form\u00fcle edildi\u011fi \u015fekliyle “Hi\u00e7lik yerine neden varolanlar var?” sorusunun g\u00f6lgesinde ise \u015fu kendini belli etmektedir ki, e\u011fer her mant\u0131ki \u00f6nermemizde \u015fu “‘-d\u0131r’ konu\u015fmasayd\u0131, bir \u015feye kar\u015f\u0131 t\u00fcm insan\u0131 duru\u015flar, varolanlar\u0131n \u015fu ya da bu alan\u0131ndaki t\u00fcm konumlanmalar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde bo\u015flu\u011fa yuvarlan\u0131rd\u0131” (What… 174).<\/p>\n
Fakat Varl\u0131k, acaba ger\u00e7ekten de Nietzsche’nin dedi\u011fi gibi i\u00e7i bo\u015f bir kavramdan ibaret olabilir mi? Yoksa o, Heidegger’in iki g\u00f6r\u00fc\u015f aras\u0131ndaki gerilimi yans\u0131tmak istercesine sordu\u011fu gibi, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tinsel kaderi mi? \u0130ki d\u00fc\u015f\u00fcnce aras\u0131ndaki u\u00e7urum – i\u00e7i b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bo\u015f bir kavram olarak Varl\u0131k ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kaderi olarak Varl\u0131k – \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r : Heidegger i\u00e7in Varl\u0131k, neden teorik bir sorun olmaktan \u00f6te t\u00fcm Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ilgilendiren bir sorun olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r? Varolan alanlar\u0131n\u0131 inceleyen ontik bilimlerin \u00fcst\u00fcnde yer alan ontolojinin de \u00fcst\u00fcnde yer al\u0131p Varl\u0131\u011f\u0131 sorgulayan bu temel ontoloji, varolu\u015fumuzla nerede \u00e7ak\u0131\u015fmakta, Heidegger taraf\u0131ndan onun sadece teorik de\u011fil fakat varolu\u015fsal alanda da kendini hissettiren \u00f6nemi nas\u0131l ispatlanmaktad\u0131r? Varl\u0131\u011f\u0131n ‘felsefi’ d\u00fczlemdeki \u00f6nemini g\u00f6stermek Heidegger i\u00e7in g\u00f6rece kolay g\u00f6r\u00fcnmektedir : Varl\u0131k, bizim i\u00e7in en ortada ger\u00e7ek gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.. “K\u00f6pek var” ya da “Pencere kapal\u0131-d\u0131r” gibi \u00f6nermelerde bulundu\u011fumuzda, Varl\u0131\u011fa dair bilgi, \u00f6nermelerimize i\u00e7kindir. Fakat ayni zamanda Varl\u0131k kavram\u0131, en geni\u015f i\u00e7erimli kavram olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, en belirsiz oland\u0131r da. Bu nedenledir ki, Varl\u0131k hem en belirli hem de en belirsiz kavram olmakl\u0131\u011f\u0131nda, mant\u0131\u011f\u0131n \u00e7eli\u015fmezlik ilkesini \u00e7i\u011fnedi\u011finden, mant\u0131\u011f\u0131 da a\u015fmaktad\u0131r. Fakat bu, halen bize Varl\u0131k sorusunun neden Bati’nin tinsel d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu g\u00f6stermiyor.<\/p>\n
Bunu daha yak\u0131ndan anlamak i\u00e7in, Heidegger’in Nietzsche’den alm\u0131\u015f oldu\u011fu, \u00f6zellikle 19. ve 20. y\u00fczy\u0131llarda pop\u00fclerlik kazanm\u0131\u015f olan bir s\u00f6yleme, yani kriz s\u00f6ylemine bakmak gerekmektedir. Modern insan\u0131n kaybolmu\u015flu\u011fu, ku\u015fkusuz en iyi ifadesini Nietzsche’nin “Tanr\u0131 \u00f6ld\u00fc” ve “\u00c7\u00f6l buyuyor” s\u00f6zlerinde bulmaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki sunu sormak gerekir : Varl\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015flu\u011fumuzda Heidegger’in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi su bo\u015flu\u011fa yuvarlan\u0131\u015f kendisini bize nas\u0131l, hangi semptomlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla duyurmaktad\u0131r? Heidegger’e g\u00f6re Varl\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015flu\u011fun semptomu, H\u00fcmanizm \u00dczerine Mektup’ta da saptand\u0131\u011f\u0131 \u00fczere yurtsuzluktur. Art\u0131k Odysseus’un tehlikeli yolculuklar\u0131n\u0131n sonunda evine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn aksine, ancak s\u00fcrekli olarak sokaklarda dolanan, anahtarlar\u0131 kay\u0131p bir Bloom’dan, hi\u00e7 sona ermeyen bir yolculuktan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Dasein’in ‘d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc’ (Verfallenheit), onun ‘Onlar’ taraf\u0131ndan so\u011furulmu\u015f, anonimli\u011fe terkedilmi\u015f g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131, o Varl\u0131k yerine varolanlarla ilgilendi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde Varl\u0131\u011f\u0131n unutulmu\u015flu\u011funun sahnesi olmaktan ba\u015fka bir nitelik ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Nietzsche ile ko\u015fut \u00e7izgisinde Son \u0130nsan’dan s\u00f6z eden Heidegger, a\u00e7\u0131kt\u0131r ki nihilizm tehlikesini kendi terimleriyle yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmekte, g\u00fcndelik yasam i\u00e7erisinde kendisini kaybetmi\u015f insanin yazg\u0131s\u0131n\u0131 Nietzsche’nin de\u011fer felsefesinin ele\u015ftirisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ontolojik bir d\u00fczlemde izlemektedir. Buna g\u00f6re, Nietzsche’nin de\u011fer felsefesi, metafizi\u011fi tersine \u00e7evirme arzusu nedeniyle metafizik d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7erisinde saplan\u0131p kalm\u0131\u015f, Bati’nin son metafizik\u00e7isi olan bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncesi Heidegger’den \u00f6nce yanl\u0131\u015f bir bi\u00e7imde psikolojik ve etik a\u00e7\u0131dan yorumlanarak B\u00f6yle Buyurdu Zerd\u00fc\u015ft’\u00fcn temelinde yatan iki \u00f6nemli doktrin, \u00fcstinsan ve ebedi d\u00f6n\u00fc\u015f, mistik ve sa\u00e7ma sanr\u0131lar olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan asil \u00f6nemi farkedilmeksizin terkedilmi\u015ftir. Bat\u0131 metafizi\u011finin Varl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n Dasein’in yazg\u0131s\u0131 ile olan ili\u015fkisini anlayabilmek i\u00e7in, Nietzsche’nin bu iki doktrini yak\u0131ndan incelenmelidir. Ku\u015fkusuz ki Nietzsche, ‘Tanr\u0131 oldu.’ kehanetinde bulundu\u011funda, ‘yetkinle\u015fmemi\u015f nihilizm’ adini verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7iminden uzakla\u015fmay\u0131 isteyerek, Bat\u0131 metafizi\u011fi i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir at\u0131l\u0131mda bulunmu\u015ftur. Heidegger’e g\u00f6re, Nietzsche ile birlikte duyu\u00fcst\u00fc d\u00fcnya eski g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f, de\u011fer koyman\u0131n ilkesi bu duyu\u00fcst\u00fc alandan \u00e7\u0131kar\u0131lmak yerine, duyusal d\u00fcnyan\u0131n ta kendisinden elde edilmek istenmi\u015ftir. Nietzsche’ye g\u00f6re y\u00fckselen nihilizmin nedeni, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Tanr\u0131’n\u0131n yerine yeni bir Tanr\u0131 konulamamas\u0131, fakat bu duyu\u00fcst\u00fc alan\u0131n \u015fimdiye dek s\u00fcrekli olarak ba\u015fka \u00fclk\u00fcler ile doldurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, her ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fray\u0131\u015fta insanl\u0131\u011f\u0131n gitgide daha fazla hi\u00e7li\u011fin i\u00e7ine batmas\u0131d\u0131r. Oysa Nietzsche, t\u00fcm de\u011ferlerin yeni bir de\u011ferlendirmesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu ko\u015farken, de\u011fer koyma’n\u0131n yeni bir tarz\u0131na i\u015faret etmekte, konulacak olan de\u011ferin kayna\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7 istencinde bularak duyu\u00fcst\u00fc d\u00fcnyan\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc reddetmektedir. Art\u0131k Nietzsche i\u00e7in d\u00fcnya, de\u011fersiz bir k\u00fctle y\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fildir, ne de o de\u011ferini Tanr\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fc gibi ask\u0131n bir \u00f6zneden ve evrenden kazanmaktad\u0131r. Aksine, ya\u015fam\u0131n anlam\u0131 ve de\u011feri, ya\u015fam\u0131n ta kendisinden, t\u00fcm varolanlar\u0131n ard\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 olan g\u00fc\u00e7 istencinden t\u00fcretilmekte, b\u00f6ylelikle bir yandan t\u00fcm a\u015fk\u0131nl\u0131k tasfiye edilirken \u00f6te yandan \u00fcstinsana “Ne yapmal\u0131?” sorusunun cevab\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in uygun eylem alan\u0131 a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Fakat Heidegger’e g\u00f6re, nihilizm sorunu, de\u011ferleri yeniden de\u011ferlendirmek ile \u00e7\u00f6z\u00fclememektedir. Heidegger’in yorumunda, g\u00fc\u00e7 istencinin istedi\u011fi herhangi bir eksikli\u011fi tamamlamak, bir ihtiyac\u0131 gidermek de\u011fildir : \u00d6yle olsayd\u0131, g\u00fc\u00e7 istenci doktrini metafizi\u011fin ve felsefenin de\u011fil, psikolojinin alan\u0131na girerdi. Tam aksine, g\u00fc\u00e7 istenci, kendisi d\u0131\u015f\u0131ndaki herhangi bir nesneyi de\u011fil, kendisini, kendi b\u00fcy\u00fcme ko\u015fullar\u0131n\u0131 ister. G\u00fc\u00e7 istencinin kendi kendini isteme olarak yeniden kurulmas\u0131 ise, onun ‘insan psikolojisi’ndeki g\u00fcd\u00fclerden biri olarak yorumlanmas\u0131na engel koyarken, Kaufmann ya da benzeri yorumcular\u0131n iddialar\u0131n\u0131n aksine g\u00fc\u00e7 istencinin aslen Nietzsche i\u00e7in t\u00fcm varolanlar\u0131n essentia’si rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu noktada, Varl\u0131k, g\u00fc\u00e7 istenci ile \u00f6zde\u015fle\u015fmekte, de\u011ferler ise g\u00fc\u00e7 istencinin kendisine koydu\u011fu ko\u015fullar olarak i\u015flev g\u00f6rmektedirler. Bu noktada, Richardson’in Nietzsche yorumuna de\u011finmek gerek : Ortada belirgin bir transandantal \u00f6zne bulunmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, farkl\u0131 arzular, olu\u015f i\u00e7erisinde daha fazla g\u00fc\u00e7 elde etmek i\u00e7in \u00e7abalamakta, birbirlerini iktidarlar\u0131 alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Fakat burada g\u00fc\u00e7 istenci, belirli bir nesneye y\u00f6nelik de\u011fil, g\u00fc\u00e7 istencinin kendisine y\u00f6neliktir. Bu nedenledir ki “Nietzsche, g\u00fc\u00e7 isteminin korunmas\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7 isteminde temellendirilene, sa\u011flama ba\u011flanana, \u00fczerinde fazla durmadan Varl\u0131k ya da varolan ya da hakikat adi verirken metafizi\u011fe y\u00f6nelik t\u00fcm alt\u00fcst etmelerine, b\u00fct\u00fcn yeniden de\u011ferlendirmelerine kar\u015f\u0131n, metafizik gelene\u011fin kopmayan \u00e7izgisinde kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir” (Nietzsche’nin.. 38). Bu ise, t\u00fcm Bati metafizi\u011finin temelinde yatan soruna, yani Varl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011fu sorununa bir cevap getirmemekte, aksine durumu daha da k\u00f6t\u00fcye g\u00f6t\u00fcrmektedir : “Buna kar\u015f\u0131l\u0131k de\u011fer Varl\u0131\u011f\u0131 Varl\u0131\u011f\u0131n kendisi olmaya b\u0131rakm\u0131yorsa, Varl\u0131\u011f\u0131n kendisini neyse o olmaya b\u0131rakm\u0131yorsa varsay\u0131lan bu alt etme, en basta Hi\u00e7\u00e7ili\u011fin b\u00fct\u00fcnlenmesidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc simdi metafizik yaln\u0131zca Varl\u0131\u011f\u0131n kendisini d\u00fc\u015f\u00fcnmemekle kalmaz, Varl\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcceltilmi\u015f tarzda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyormu\u015f gibi bir k\u0131l\u0131\u011fa b\u00fcr\u00fcn\u00fcr” (Nietzsche’nin… 54).<\/p>\n
Varolanlar\u0131n de\u011ferlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, hesaplay\u0131c\u0131 akl\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131n yazg\u0131d\u00fczenindeki yolculu\u011funun son basama\u011f\u0131d\u0131r : Heidegger’in Ge-stell, yani \u00e7er\u00e7eveleme olarak tabir etti\u011fi durumda, t\u00fcm varolanlar nesneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmekte, varolanlarla ili\u015fki varolan\u0131n Varl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil, onun bir rezerv olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc temelde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Varolan\u0131n nesnele\u015ftirilmesi ise, insanin \u00f6znele\u015ftirilmesi ile ayni surece tekab\u00fcl eder. Descartes’in \u00f6zne metafizi\u011fi ile birlikte, insan subiectum, ya da di\u011fer bir deyi\u015fle hypokeimenon, yani her \u015feyi kendinde toplayana, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f varolan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 insanin bilincinden yola \u00e7\u0131k\u0131larak kesinle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te “varolan, ilk kez g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getiren, ortaya koyan insan taraf\u0131ndan koyuldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde varolan olur…Varolan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirilmi\u015f olmas\u0131nda aran\u0131r, bulunur da” (Nietzsche.. 78). Antik Yunan’da Varl\u0131k bulunma, hakikat ise a\u00e7\u0131kl\u0131kla tan\u0131mlan\u0131rken, modern teknik ile birlikte hakikat kendisini kesinlikte bulmaktad\u0131r. Antik Yunan’da Varl\u0131k gizini aletheia yoluyla acarken, modern teknikte gizini a\u00e7ma poiesis anlam\u0131nda bir \u00f6ne \u00e7\u0131kma, \u00f6ne \u00e7\u0131karma (her-vor-bringen) olarak de\u011fil, bir tur meydan okuma (her-aus-fordern) olarak meydana gelmektedir (Tekni\u011fe…55). Bu sald\u0131r\u0131, t\u00fcm varolanlar\u0131 el-alt\u0131nda-bulunan (Bestand) olarak kodlarken, insan\u0131 da \u00e7er\u00e7evelemekte, ona kar\u015f\u0131 da meydan okumaktad\u0131r. Artik insan, insan kaynaklar\u0131ndaki bir birim olmaktan \u00f6teye gidememekte, hesaplay\u0131c\u0131 ak\u0131l, kendisini de bir hesaplanana indirgeyerek onu kendi \u00f6z\u00fcnden al\u0131koymakta, Varl\u0131\u011f\u0131n unutulmas\u0131na katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Peki ya Varl\u0131\u011f\u0131n unutulmas\u0131, yaln\u0131zca modern \u00e7a\u011fa \u00f6zg\u00fc bir ‘hastal\u0131k’, bu \u00e7a\u011f\u0131n as\u0131lmas\u0131yla geride b\u0131rak\u0131labilecek bir rahats\u0131zl\u0131k m\u0131d\u0131r? Heidegger’e g\u00f6re, modern \u00e7a\u011f\u0131n \u00f6ncesinde de Varl\u0131k unutulmu\u015ftu : “Varl\u0131\u011f\u0131n tarihi, zorunlu olarak, Varl\u0131\u011f\u0131n unutulmas\u0131yla ba\u015flar” (Nietzsche’nin… 58). Fakat Varl\u0131\u011f\u0131n tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131, asla onun kayna\u011f\u0131 de\u011fildir. Varl\u0131k, Dasein’a en yak\u0131n oland\u0131r, fakat en yak\u0131n olan Dasein’a en uzak oland\u0131r da. T\u00fcm Bati metafizi\u011fi tarihi, Varl\u0131\u011f\u0131n unutulu\u015funun tarihidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131 metafizi\u011fi, sahici d\u00fc\u015f\u00fcnmeye uzak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, Varl\u0131k sorusunu asla do\u011fru bi\u00e7imde soramam\u0131\u015ft\u0131r. Heidegger’in t\u00fcm Bati d\u00fc\u015f\u00fcncesini Varl\u0131\u011f\u0131 unutmakla itham edi\u015fi, \u00f6zellikle kendisinin de Humanizm Uzerine Mektup’ta s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi, Varl\u0131k ve Zaman’dan Zaman ve Varl\u0131k’a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde (Kehre) belirginle\u015fir. Kendisini irrasyonalizm, ahlakd\u0131\u015f\u0131l\u0131k, insan-d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve benzeri yaftalarla su\u00e7layan ‘teknik d\u00fc\u015f\u00fcnce’nin savunucular\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi\u011fi bu yaz\u0131s\u0131nda, mant\u0131\u011f\u0131n ikili kutuplar\u0131na kars\u0131 bir sava\u015fa giri\u015ferek, ba\u015fka bir yol, Varl\u0131\u011fa kulak verilmesine olanak tan\u0131yacak bir yol \u00f6nerir. Varl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlamay\u0131 kavramlar, \u00f6nermeler ve ara\u015ft\u0131rmalar ile sa\u011flamay\u0131 \u00f6nerebilecek bilimselci d\u00fc\u015f\u00fcnmenin yerine, \u015fiir ile benzerlik ta\u015f\u0131yan bir sahici d\u00fc\u015f\u00fcnme, felsefenin \u00f6tesinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnme giri\u015fimini savundu\u011fu, ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin bilimi olarak sunulagelmi\u015f mant\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnmenin olanaklar\u0131n\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 “Was Heisst Denken?” isimli dersleri, kuskusuz “Varl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlamak nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir?” sorusuna bir cevap bulabilmek i\u00e7in bak\u0131lacak en do\u011fru yerdir. Derslerin temel sav\u0131 sudur : “D\u00fc\u015f\u00fcnce uyand\u0131ran \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda en fazla d\u00fc\u015f\u00fcnce uyand\u0131ran \u015fey, hala d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor olu\u015fumuzdur” (What… 6). Fakat bu noktada d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor olu\u015fumuz, yeteneksizli\u011fimizden, ya da bizde eksik ve tamamlanabilecek olan bir \u015feyden de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken \u015feyin s\u00fcrekli olarak geri \u00e7ekilmesinden kendisini gizlemesindendir. Varl\u0131k, Dasein’dan kendisini gizlemekte, kendisini ona a\u00e7mamaktad\u0131r.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz bunda, d\u00fc\u015f\u00fcnceden logos’u, mant\u0131\u011f\u0131 ve onun \u00f6nermelerini anlayan, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00f6zne ile nesne aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dayal\u0131 kavramsal bir temsiliyet \u00fczerinden kavrayarak hakikati d\u00fc\u015f\u00fcncelerle nesneler aras\u0131ndaki do\u011frulu\u011fa indirgeyen Bat\u0131 metafizi\u011finin de rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bati metafizi\u011finin Varl\u0131\u011f\u0131n unutulu\u015fundaki rol\u00fcn\u00fc irdelemek i\u00e7in Heidegger bir kez daha Bati’nin son metafizik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc Nietzsche’yi ve onun ebedi d\u00f6n\u00fc\u015f doktrinini ele al\u0131r. Ona g\u00f6re Nietzsche’nin zaman anlay\u0131\u015f\u0131, Aristoteles’ten beri Bati metafizi\u011fini ele ge\u00e7irmi\u015f bulunan zaman anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r : Bir varolan olarak ele al\u0131nan zaman, sadece \u015fimdi’nin mevcut oldu\u011fu, ge\u00e7mi\u015f olan\u0131n ve gelecek olan\u0131n ise hen\u00fcz varolmad\u0131\u011f\u0131, ge\u00e7ip gitme zorunlulu\u011funda olan, ge\u00e7ici olan bir \u015fey olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa bu zaman anlay\u0131\u015f\u0131, “Varl\u0131k nedir?” sorusuna verilen olduk\u00e7a spesifik bir cevap temelinde, Varl\u0131\u011f\u0131n mevcudiyet oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131nda bi\u00e7imlenmektedir.Ge\u00e7ip gitmekte olan \u015fey, yani zaman ise ebedi olan\u0131n temeli olmaktan fazlas\u0131yla uzakt\u0131r. Zaman\u0131n bu bi\u00e7imde kavran\u0131\u015f\u0131 ise, Nietzsche’nin ebedi d\u00f6n\u00fc\u015f fikrini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca mevcut olandan yola \u00e7\u0131karak anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir metafizikte ge\u00e7mi\u015f olan ve gelecek olana, yani hen\u00fcz mevcut olmayanlara dair temsili idelerin olu\u015fturulamamas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, iradenin bu ge\u00e7ip-gitme durumu kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0131n\u00e7 duymas\u0131na, kendi yok olusunu istemesine neden olmakta, insanin Varl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 konumlan\u0131\u015f\u0131, sorunlu bir d\u00fczleme oturmaktad\u0131r : “H\u0131n\u00e7 duygusu, insanin su ana dek kendisini olana g\u00f6re konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hali belirler” (What…97). G\u00fc\u00e7 istencini t\u00fcm varolanlar\u0131n essentia’si olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme yanl\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen Nietzsche’nin metafizi\u011finde, istencin kendisini istememesi hi\u00e7likle sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131ndan, insanin bu h\u0131n\u00e7tan kurtulmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan doktrini koyutlamak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir duruma gelmektedir : Bundan b\u00f6yle, t\u00fcm varolanlar\u0131n existentia’si, iradenin gelecek olan\u0131 oldu\u011fu kadar ge\u00e7mi\u015f olan\u0131 da isteyebilece\u011fi ebedi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Oysa g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi Heidegger, modern insani nihilizme s\u00fcr\u00fckleyen sureci Nietzsche gibi g\u00fc\u00e7 istenci ve ebedi d\u00f6n\u00fc\u015f gibi iki metafizik d\u00fc\u015f\u00fcnceye ba\u011flayarak anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n, Nietzsche’nin kendisini dahi sorunu ayni Bati metafizi\u011fi gelene\u011fi i\u00e7erisinde ortaya koymas\u0131na neden olan ve sorgulanmadan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u00f6nkabullerin ele\u015ftirisini yaparak anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ona g\u00f6re sorun, Varl\u0131\u011f\u0131n unutulmu\u015flu\u011fu, Varl\u0131k sorununun, temsiliyete dayal\u0131 gelenek taraf\u0131ndan asla do\u011fru olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015fli\u011fidir. Varl\u0131k sorunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmedik\u00e7e, Dasein kendisini \u015fimdi’de ve mevcudiyette kaybetmekte, varolanlarla me\u015fgul oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde Varl\u0131kla \u00f6zg\u00fcn bir ili\u015fki i\u00e7erisine giremeyerek Das Man’in anonimli\u011fine esir d\u00fc\u015fmektedir. Tekrar sormak gerekir : D\u00fc\u015f\u00fcnmek neye denir? Bizi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131ran nedir? E\u011fer Varl\u0131\u011f\u0131n unutulmu\u015flu\u011fu bizi esir al\u0131yorsa, onu nas\u0131l hat\u0131rlayabiliriz? Varl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlamak, anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere temsiliyete dayal\u0131 bir metafizik ve dil d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Dilin insani konu\u015ftu\u011fu, kullan\u0131lan her kelime ile birlikte kelimenin tarihinin de bizi esir ald\u0131\u011f\u0131, varolanlar\u0131n kendilerini ancak Varl\u0131k’ta dil dolay\u0131m\u0131 ile a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, “Varl\u0131k nedir?” sorusu kuskusuz b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme kavu\u015fmakta, “Ne yapmal\u0131?” sorusu, dilin bizim \u00fczerimizdeki h\u00fckm\u00fcn\u00fc de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak “Nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnmeli?” sorusuna d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Varl\u0131k, kendi evi olan dilde, dil \u00fczerinden anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
Varl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlamak nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? Heidegger’e g\u00f6re “d\u00fc\u015f\u00fcnce, haf\u0131zaya, d\u00fc\u015f\u00fcncenin toplanmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyar” (What… 138).Burada s\u00f6z\u00fc edilen haf\u0131zadan ise, ge\u00e7mi\u015fte olup biteni temsili bir ide olarak zihne getirmeyi sa\u011flayan, psikolojik olarak analiz edilebilir olan bir yetenek anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu nedenledir ki Varl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlamak, psikolojik yetersizliklerimizden \u00f6t\u00fcr\u00fc unuttu\u011fumuz bir\u015feyi tekrar zihnimizde canland\u0131rmam\u0131z ile ba\u015far\u0131labilecek bir\u015fey de\u011fildir. Haf\u0131za, yani Mnemosyne,kayna\u011fa do\u011fru, d\u00fc\u015f\u00fcncenin kayna\u011f\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye do\u011fru akan \u015fiir sanat\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Haf\u0131zay\u0131 anlamak i\u00e7in ise, iki kelimeyi, thencan (d\u00fc\u015f\u00fcnmek) ve thancian (te\u015fekk\u00fcr etmek) fiillerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmam\u0131z gerekir. Buna g\u00f6re, “saf te\u015fekk\u00fcr, bizim basit\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnmemizdir – ger\u00e7ekten ve yaln\u0131zca verilmi\u015f olan\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmek i\u00e7in olan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek” (What 143). Haf\u0131za, b\u00f6yle bir geriye-d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn toplanmas\u0131 olmakl\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fcncenin dindarl\u0131\u011f\u0131, ya da ba\u015fka bir deyi\u015fle bir nevi kendini adamad\u0131r. E\u011fer “ilksel te\u015fekk\u00fcr Varl\u0131k i\u00e7in edilen te\u015fekk\u00fcr” ise, haf\u0131za, kendini Varl\u0131\u011fa adam\u0131\u015fl\u0131k, Varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedeki dindarl\u0131kt\u0131r. Varl\u0131k sorusunu usanmadan soran ve yan\u0131t arayan haf\u0131za, Varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz i\u00e7in gereklidir. \u00d6yleyse, “Varl\u0131k Varl\u0131kt\u0131r”, bir \u00f6nerme, ya da bir cevap de\u011fildir. Varl\u0131\u011f\u0131n Varl\u0131k olu\u015fu, s\u00fcrekli olarak yeniden “Varl\u0131k nedir?” sorusuna bizi y\u00f6nelttik\u00e7e, d\u00fc\u015f\u00fcncemizin dindarl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm metafizik ve temsili d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ve dilin \u00f6tesinden, bizi Varl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Mert Bahad\u0131r Reiso\u011flu<\/p>\n
KAYNAK\u00c7A<\/p>\n
Heidegger, Martin. Introduction to Metaphysics. Cev. Ralph Manheim. Fredericksburg : Yale University Press, 1959.
Heidegger, Martin. Nietzsche’nin Tanr\u0131 \u00d6ld\u00fc S\u00f6z\u00fc ve Dunya Resimleri Cagi.Cev. Levent Ozsar. Bursa : Asa Yay\u0131nlar\u0131, 2001.
Heidegger, Martin Tekni\u011fe Iliskin Sorusturma. Cev. Do\u011fan Ozlem. Istanbul : Paradigma, 1998.
Heidegger, Martin. What is Called Thinking? Cev. J.Glenn Gray. New York : Perennial, 1976.<\/p>\n
Not: Bu yaz\u0131, Monokl’un 2007 \u015eubat’\u0131nda \u00e7\u0131kan 2. say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ans\u0131z\u0131n – ve belki de t\u00fcm an’lar\u0131n \u00f6tesinden ve berisinden – \u015fu soru y\u00fckselir : Varl\u0131k nedir? Anlams\u0131zca kulaklar\u0131m\u0131zda yank\u0131lanan, tekrarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an bizi daha da fazla unutmaya s\u00fcr\u00fckleyen bu soru, belki de \u015fu ana dek bir cevap bulamad\u0131. Heidegger’in cevab\u0131 : Varl\u0131k Varl\u0131kt\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki totoloji, biz, Nietzsche’nin deyimiyle duyacak kulaklara sahip olmad\u0131k\u00e7a, gizemlili\u011fini koruyor. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-849","post","type-post","status-publish","format-standard","category-martin-heidegger"],"yoast_head":"\n
Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak - Heidegger'de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak - Heidegger'de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ans\u0131z\u0131n – ve belki de t\u00fcm an’lar\u0131n \u00f6tesinden ve berisinden – \u015fu soru y\u00fckselir : Varl\u0131k nedir? Anlams\u0131zca kulaklar\u0131m\u0131zda yank\u0131lanan, tekrarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an bizi daha da fazla unutmaya s\u00fcr\u00fckleyen bu soru, belki de \u015fu ana dek bir cevap bulamad\u0131. Heidegger’in cevab\u0131 : Varl\u0131k Varl\u0131kt\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki totoloji, biz, Nietzsche’nin deyimiyle duyacak kulaklara sahip olmad\u0131k\u00e7a, gizemlili\u011fini koruyor. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-01-10T22:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak – Heidegger’de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f\",\"datePublished\":\"2010-01-10T22:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\"},\"wordCount\":3366,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Martin HE\u0130DEGGER\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\",\"name\":\"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak - Heidegger'de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-01-10T22:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak – Heidegger’de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak - Heidegger'de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak - Heidegger'de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f","og_description":"Ans\u0131z\u0131n – ve belki de t\u00fcm an’lar\u0131n \u00f6tesinden ve berisinden – \u015fu soru y\u00fckselir : Varl\u0131k nedir? Anlams\u0131zca kulaklar\u0131m\u0131zda yank\u0131lanan, tekrarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an bizi daha da fazla unutmaya s\u00fcr\u00fckleyen bu soru, belki de \u015fu ana dek bir cevap bulamad\u0131. Heidegger’in cevab\u0131 : Varl\u0131k Varl\u0131kt\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki totoloji, biz, Nietzsche’nin deyimiyle duyacak kulaklara sahip olmad\u0131k\u00e7a, gizemlili\u011fini koruyor. […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-01-10T22:00:00+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"17 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak – Heidegger’de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f","datePublished":"2010-01-10T22:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/"},"wordCount":3366,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Martin HE\u0130DEGGER"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/","name":"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak - Heidegger'de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2010-01-10T22:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/11\/unutulmuslugun-krizine-bir-cozum-getirilebilir-mi-varligi-unutmak-heideggerde-varlik-sorununa-kisa-bir-bakis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Unutulmu\u015flu\u011fun krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir mi ? | Varl\u0131\u011f\u0131 unutmak – Heidegger’de varl\u0131k sorununa k\u0131sa bir bak\u0131\u015f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/849\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}